Qubadlı rayonunun tam azadlığı Azərbaycanın Zəfər tarixinin mühüm səhifəsidir
Qubadlı rayonunun işğaldan tamamilə azad edilməsi Azərbaycanın müasir tarixində xüsusiəhəmiyyətə malik hadisələrdən biridir. Bu əraziyə nəzarətin bərpa olunması uzun illər doğmatorpaqlarından ayrı düşmüş sakinlərin qayıdış ümidlərini gücləndirməklə yanaşı, ölkəmizin ərazibütövlüyünün təmin olunması istiqamətində mühüm mərhələ təşkil edib. Qubadlının azadlığıAzərbaycan xalqının tarixi torpaqlarına bağlılığının, dövlətin suveren hüquqlarının qorunmasınaolan qətiyyətinin və ordumuzun qarşıya qoyulan vəzifələri yerinə yetirmək əzminintəcəssümüdür.
Qubadlı rayonu Azərbaycanın zəngin təbiəti, əlverişli coğrafi mövqeyi və tarixi-mədəni irsi iləseçilən bölgələrindən biridir. Rayonun dağlıq və dağətəyi əraziləri, çayları, meşələri, münbittorpaqları və yaşayış məntəqələri burada formalaşmış ənənəvi həyat tərzinin əsasını təşkil edib. Əhalinin böyük hissəsi kənd təsərrüfatı, heyvandarlıq və digər təsərrüfat sahələri ilə məşğulolub, yerli icmaların sosial həyatı ailə münasibətləri və nəsildən-nəslə ötürülən adət-ənənələrüzərində qurulub. Bu səbəbdən rayonun işğalı yalnız ərazinin itirilməsi deyil, həm də insanlarınöz evlərindən, təsərrüfatlarından və doğma mühitlərindən uzaq düşməsi ilə nəticələnib.
İşğal dövrü Qubadlı sakinlərinin həyatında ağır sınaqlarla yadda qalıb. Doğma evlərini tərketmək məcburiyyətində qalan ailələr uzun illər başqa bölgələrdə məskunlaşıb, əvvəlki yaşayışşəraitindən uzaqda həyatlarını yenidən qurmağa çalışıblar. İnsanların torpaqlarından ayrılmasıonların iqtisadi fəaliyyətinə, sosial əlaqələrinə və mənəvi dünyasına ciddi təsir göstərib. Qubadlıya qayıdış arzusu isə ailələr arasında yaşadılıb, doğma kəndlərin və şəhərin xatirəsinəsillər boyu qorunub. Bu yaddaş rayonun gələcəkdə yenidən dirçəldilməsi üçün mühüm mənəvidayağa çevrilib.
2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətindəyeni mərhələ açdı. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsindəQubadlı istiqamətində də ciddi irəliləyiş əldə olundu. Oktyabrın 23-dən etibarən rayonun yaşayışməntəqələrinin azad edilməsi istiqamətində əməliyyatlar genişləndi. Oktyabrın 25-də Qubadlışəhərinin azad olunması müharibənin gedişində mühüm hadisəyə çevrildi. Sonrakı günlərdərayonun digər kəndlərinin də azad edilməsi ilə Qubadlı ərazisində işğala son qoyuldu. Buhadisələr Azərbaycan hərbçilərinin hazırlığını, döyüş meydanında nümayiş etdirdikləri iradənivə qarşıya qoyulmuş məqsədlərə çatmaq əzmini göstərdi.
Qubadlının azadlığı hərbi baxımdan da əhəmiyyətli nəticələr doğurdu. Rayonun coğrafi mövqeyivə Laçın istiqamətinə yaxınlığı əməliyyatların ümumi gedişində mühüm rol oynayırdı. Buərazidə nəzarətin bərpa olunması Azərbaycan Ordusunun növbəti istiqamətlərdə irəliləməsi üçünimkanları genişləndirdi. Beləliklə, Qubadlının azad edilməsi yalnız rayonun özünün taleyibaxımından deyil, Vətən müharibəsinin sonrakı mərhələləri baxımından da əhəmiyyət daşıdı.
Qələbənin əldə olunmasında Azərbaycan hərbçilərinin göstərdiyi şücaət, peşəkarlıq və fədakarlıqxüsusi qeyd edilməlidir. Döyüşlər zamanı şəhid olan hərbçilərimizin xatirəsi xalqımızınyaddaşında əbədi yaşayacaq. Qubadlı uğrunda mübarizədə həyatını itirən qəhrəmanlarımızınfədakarlığı doğma torpaqlara qayıdışın və ərazi bütövlüyünün bərpasının hansı ağır sınaqlardankeçdiyini xatırladır. Qazilərimizin göstərdiyi dözüm və mübarizə əzmi də bu tarixin ayrılmazhissəsidir. Onların xidmətləri azadlığın dəyərini və sülh şəraitində yaşamağın əhəmiyyətini birdaha nümayiş etdirir.
Qubadlıda Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpası ilə yanaşı, quruculuq mərhələsi dəbaşlanıb. Uzun illər ərzində dağıdılmış və zərər görmüş infrastrukturun yenilənməsi, yollarınçəkilməsi, elektrik və su təchizatının qurulması, yaşayış məntəqələrinin bərpası rayonun gələcəkinkişafı üçün zəruri şərtlərdir. Müasir yaşayış binalarının, təhsil və səhiyyə müəssisələrinininşası, məşğulluq imkanlarının yaradılması keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurda qayıdışınıdəstəkləyən əsas istiqamətlərdəndir. Bu işlər Qubadlının yalnız əvvəlki vəziyyətinəqaytarılmasını deyil, daha müasir və dayanıqlı inkişaf modelinə uyğun yenidən qurulmasınıhədəfləyir.
Rayonun bərpası onun iqtisadi potensialının yenidən üzə çıxarılması üçün də imkanlar yaradır. Kənd təsərrüfatının inkişafı, heyvandarlığın genişləndirilməsi, yerli məhsulların istehsalı vəemalı, kiçik sahibkarlığın təşviqi əhalinin məşğulluğuna müsbət təsir göstərə bilər. Təbiiehtiyatlardan səmərəli istifadə və ətraf mühitin qorunması da inkişaf strategiyasının mühümhissəsi olmalıdır. Qubadlıda yaradılan yeni infrastrukturun bölgənin digər əraziləri ilə iqtisadiəlaqələri gücləndirməsi, nəqliyyat imkanlarını genişləndirməsi və investisiya cəlbediciliyiniartırması gözlənilən əsas istiqamətlərdəndir.
Qubadlı rayonunun tamamilə işğaldan azad edilməsi keçmiş məcburi köçkünlərin doğmatorpaqlarına qayıtması üçün tarixi imkan yaradıb. Bu qayıdış insanların öz evlərinə dönməsi iləyanaşı, ailə bağlarının, yerli adət-ənənələrin və icma həyatının bərpası deməkdir. Məktəblərin, mədəniyyət ocaqlarının və sosial xidmətlərin yenidən fəaliyyət göstərməsi rayonun ictimaihəyatını canlandıracaq. Qubadlıda həyatın bərpası həm tarixi yaddaşın qorunmasına, həm dəgələcək nəsillərin doğma yurdla əlaqələrinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Bu gün Qubadlının adı Azərbaycan xalqının yaddaşında azadlıq, doğma yurda bağlılıq vəyenidənqurma ilə assosiasiya olunur. Rayonun işğaldan azad edilməsi ölkəmizin ərazibütövlüyünün bərpası prosesində mühüm mərhələ kimi tarixə düşüb. Qarşıda duran əsas vəzifəbu qələbənin nəticələrini dayanıqlı inkişafa çevirmək, sakinlərin təhlükəsiz və rahat yaşayışınıtəmin etmək, iqtisadi imkanları genişləndirmək və bölgənin tarixi-mədəni irsini qorumaqdır. Qubadlıda aparılan bərpa işləri və doğma yurda qayıdış prosesi Azərbaycanın gələcəyə yönəlmişinkişaf gündəliyinin mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalır.
Yasəmən Quliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəaı
