Müharibələrin ağır nəticələri silahlı toqquşmalar başa çatdıqdan sonra da uzun illər insanların həyatına təsir göstərməkdə davam edir. Mina təhlükəsi bu baxımdan ən ciddi humanitar problemlərdən biridir. Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 13-də Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatda bu məsələyə toxunması Azərbaycan və Laos arasında əməkdaşlığın yalnız siyasi və iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmadığını, ortaq humanitar problemlərin də müzakirə olunduğunu göstərir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın Ermənistanın işğalı nəticəsində minalarla çirklənmiş ərazilərlə bağlı üzləşdiyi çətinlikləri diqqətə çatdırıb. Dövlət başçısının bildirdiyinə görə, Azərbaycanın ərazilərində bir milyondan çox mina basdırılıb və son beş-altı il ərzində 400-dən çox azərbaycanlı mina partlayışları nəticəsində həyatını itirib və ya ağır yaralanıb. Bu rəqəmlər problemin miqyasını və onun insan həyatı üçün yaratdığı təhlükəni ifadə edir.
Laos da mina və partlamamış hərbi sursatların uzunmüddətli fəsadları ilə üzləşmiş ölkələrdəndir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd olunduğu kimi, Laosda müharibədən onilliklər keçməsinə baxmayaraq, insanlar hələ də bu təhlükədən əziyyət çəkir, həyatlarını və sağlamlıqlarını itirirlər. Bu təcrübə iki ölkənin qarşılaşdığı problemlər arasında mühüm oxşarlığın mövcudluğunu göstərir.
Azərbaycan və Laos arasında bu sahədə təcrübə mübadiləsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edə bilər. Prezident İlham Əliyev mina təhlükəsi ilə mübarizədə təcrübə mübadiləsinin, yeni texnologiyaların tətbiqinin və treninqlərin vacibliyini vurğulayıb. Bu yanaşma problemin həllində beynəlxalq əməkdaşlığın roluna diqqət çəkir. Müxtəlif ölkələrin təcrübəsinin öyrənilməsi, mütəxəssislərin hazırlanması və müasir texnologiyalardan istifadə mina təhlükəsinin azaldılmasına töhfə verə bilər.
Bu istiqamətdə əməkdaşlıq bir neçə sahəni əhatə edə bilər. İlk növbədə, mina təhlükəsi ilə bağlı məlumatlandırma işlərinin təşkili və əhalinin maarifləndirilməsi vacibdir. Xüsusilə uşaqların və kənd yerlərində yaşayan insanların təhlükəli əraziləri tanıması, şübhəli əşyalara toxunmaması və müvafiq qurumlara məlumat verməsi həyatların xilas edilməsində mühüm rol oynayır. Digər istiqamət minatəmizləmə üzrə mütəxəssislərin təcrübə mübadiləsi və texniki biliklərinin artırılmasıdır.
Bununla yanaşı, mina qurbanlarının reabilitasiyası və sosial həyata qayıdışı da diqqət tələb edən məsələlərdəndir. Partlayışlar nəticəsində sağlamlığını itirmiş insanların tibbi və psixoloji dəstək alması, təhsil və məşğulluq imkanlarına çıxışının təmin edilməsi humanitar siyasətin mühüm hissəsidir.
Azərbaycan və Laos arasında bu problemin müzakirə olunması ortaq çətinliklərin dövlətlər arasında əməkdaşlıq üçün zəmin yarada biləcəyini göstərir. Təcrübə və bilik mübadiləsi hər iki ölkənin mina təhlükəsinə qarşı mübarizəsinə fayda verə bilər. Belə əməkdaşlığın nəticələri yalnız iki dövlət üçün deyil, müharibələrin uzunmüddətli humanitar fəsadları ilə üzləşən digər ölkələr üçün də əhəmiyyətli ola bilər.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında mina probleminə yer ayrılması bu məsələnin insan həyatı, təhlükəsizlik və davamlı inkişaf baxımından nə qədər vacib olduğunu bir daha gündəmə gətirir. Mina təhlükəsinə qarşı mübarizə uzunmüddətli səylər, müasir texnologiyalar və beynəlxalq həmrəylik tələb edir. Azərbaycan-Laos dialoqu bu istiqamətdə təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi üçün imkan yaradan mühüm platforma kimi qiymətləndirilə bilər.
Abdullayev Cəlal,
Xəzər rayonunun gənc fəalı,
Milli Aviasiya Akademiyasının tələbəsi
