Təlim prosesinin səmərəli təşkili müəllimin bilik səviyyəsi, pedaqoji bacarıqları, ünsiyyət üsulları və sinifdə yaratdığı psixoloji mühitlə yanaşı, gündəlik fəaliyyətin təşkilati tərəflərindən də asılıdır. Müəllimin geyim seçimi həmin amillər arasında özünəməxsus yer tutur. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblər məhz peşə fəaliyyətinə uyğun, səliqəli və diqqəti yayındırmayan görünüşün təşviq edilməsinə yönəlir.
Dərs zamanı şagirdlərin diqqətinin əsasən tədris materialına yönəlməsi vacibdir. Müəllimin geyimi həddindən artıq diqqət cəlb etmədikdə və onun fəaliyyətinə mane olmadıqda sinifdə işgüzar atmosferin qorunması asanlaşır. Bu, müəllimin təqdim etdiyi məlumatın qavranılması və dərsin ardıcıllığının saxlanılması baxımından faydalı ola bilər. Eyni zamanda, geyimin rahatlığı və funksionallığı müəllimin lövhədə işləməsi, sinifdə hərəkət etməsi, təlim vasitələrindən istifadə etməsi və şagirdlərə fərdi dəstək göstərməsi üçün əlverişli şərait yaradır.
Geyim seçimi müəllimin gündəlik iş rejiminin xüsusiyyətlərinə uyğun olmalıdır. Pedaqoji fəaliyyət davamlı ünsiyyət, diqqət, hərəkət və müxtəlif situasiyalara çevik reaksiya tələb edir. Bu səbəbdən geyim yalnız estetik baxımdan deyil, praktik xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla da seçilməlidir. İşgüzar üslubun əsas prinsiplərindən biri görünüşün peşə mühitinə uyğunluğu ilə rahatlığın uzlaşdırılmasıdır. Belə yanaşma müəllimin tədris prosesinə diqqətini cəmləşdirməsinə və dərsin idarə olunmasını səmərəli şəkildə həyata keçirməsinə imkan verir.
Təhsil mühitində geyim mədəniyyətinin formalaşması şagirdlərin davranış tərbiyəsi ilə də əlaqəlidir. Şagirdlər məktəbdə müşahidə etdikləri nümunələr əsasında müxtəlif sosial situasiyalarda necə davranmaq, özlərini necə təqdim etmək və hansı geyim tərzinin uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək barədə təsəvvür qazanırlar. Müəllimin işgüzar görünüşü bu baxımdan gündəlik tərbiyəvi təsir vasitələrindən biri ola bilər. Pedaqoq öz nümunəsi ilə səliqəliliyin, situasiyaya uyğun seçimin və ictimai mühitə hörmətin əhəmiyyətini göstərir.
Geyimlə bağlı vahid tələblərin tətbiqi zamanı müəllimin peşə fəaliyyətinin xüsusiyyətləri, rahatlığı və təlim prosesinin ehtiyacları nəzərə alınmalıdır. Məqsəd xarici görünüşü əsas meyara çevirmək deyil, dərsin keyfiyyətinə, sinifdəki ünsiyyətə və ümumi iş mühitinə müsbət təsir göstərən şərait yaratmaqdır. İşgüzar geyim mədəniyyəti müəllimin pedaqoji bacarıqları ilə uzlaşdıqda təhsil müəssisəsində nizamın qorunmasına, şagirdlərin diqqətinin dərsə yönəlməsinə və peşəkar mühitin davamlılığına dəstək verir.
Telman İsmayılov,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
