Məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyi hüquqi dövlətin əsas prinsiplərindən biridir. Vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, qanunların düzgün tətbiqi və hüquqi mübahisələrin ədalətli həlli üçün məhkəmələrin müstəqil fəaliyyəti vacibdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası məhkəmə hakimiyyətinin statusunu və fəaliyyətinin əsas prinsiplərini müəyyən edir.
1995-ci il Konstitusiyası hakimiyyət bölgüsü prinsipini təsbit etməklə məhkəmə hakimiyyətinin dövlət sistemində müstəqil qol kimi fəaliyyət göstərməsinin hüquqi əsaslarını yaratdı. Məhkəmələrin səlahiyyətləri, hakimlərin statusu və ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı fundamental müddəalar Əsas Qanunda öz əksini tapdı.
Məhkəmə müstəqilliyi yalnız institusional məsələ deyil, həm də vətəndaşların hüquqlarının real müdafiəsi üçün zəruri təminatdır. Hər bir şəxs qanunla müəyyən edilmiş qaydada öz hüquqlarını məhkəmə vasitəsilə müdafiə etmək imkanına malik olmalıdır. Ədalətli məhkəmə araşdırması hüquqi dövlətə ictimai inamın möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın hüquq sistemində məhkəmə islahatları müxtəlif dövrlərdə həyata keçirilmişdir. Məhkəmə fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, elektron xidmətlərin tətbiqi və hüquqi prosedurların müasirləşdirilməsi bu sahədə görülən tədbirlər sırasındadır. Məqsəd ədalət mühakiməsinin səmərəliliyini və əlçatanlığını artırmaqdır.
Məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinə hörmət, qanunların düzgün tətbiqi və hüquqi müdafiə imkanlarının genişləndirilməsi demokratik dövlət quruculuğunun əsas şərtlərindəndir. Konstitusiya bu sistemin fundamental hüquqi dayağıdır. Ədalət mühakiməsinin güclü olması cəmiyyətdə qanuna inamı artırır.
Kəmalə Abdullayeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
