Cəbrayılın azadlığına gedən yol illərlə davam edən ağır və həsrətli bir tarixdən keçirdi. 1993-cü ildə rayonun işğal olunmasından sonra minlərlə Cəbrayıl sakini doğma yurd-yuvasından ayrı düşdü, lakin insanların qəlbində Vətənə qayıdış ümidi heç vaxt sönmədi. Bu ümid 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi ilə yeni bir mərhələyə qədəm qoydu. Azərbaycan Ordusunun Cəbrayıl istiqamətində apardığı döyüşlər nəticəsində rayonun kəndləri bir-birinin ardınca işğaldan azad edilməyə başladı. Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndlərinin azad olunması ilk mühüm addımlardan oldu. Ardınca digər yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi ilə Cəbrayılın şəhərinə doğru yol açıldı. Əsgərlər qarşılarında yalnız hərbi mövqeləri deyil, illərlə ayrılıq həsrəti yaşayan insanların arzularını da daşıyırdılar. Hər bir yüksəklik, hər bir kənd və hər bir yol Azərbaycan əsgərini doğma torpağın daha bir qarışına yaxınlaşdırırdı. Bu mübarizənin arxasında Vətən sevgisi, torpaq bağlılığı və illər boyu qorunmuş tarixi yaddaş dayanırdı.
Oktyabrın ilk günlərində Cəbrayıl istiqamətində döyüşlər daha da intensivləşdi və Azərbaycan Ordusunun uğurlu əməliyyatları nəticəsində rayonun mühüm yaşayış məntəqələri azad edildi. Nəhayət, 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azad olunması haqqında tarixi xəbər elan edildi. Bu xəbər illərlə öz doğma şəhərinin həsrəti ilə yaşayan insanlar üçün böyük sevincə çevrildi. Bir vaxtlar ayrılıqla tərk edilən küçələrdə yenidən Azərbaycan bayrağının dalğalanması xalqın yaddaşında unudulmaz iz buraxdı. Cəbrayılın azad olunması Vətən müharibəsinin ilk mühüm şəhər qələbələrindən biri oldu və sonrakı hərbi əməliyyatların gedişində mühüm rol oynadı. Bu qələbənin arxasında Azərbaycan hərbçilərinin cəsarəti, əzmi və fədakarlığı dayanırdı. Şəhidlərin müqəddəs xatirəsi isə Cəbrayılın azadlıq tarixinin ayrılmaz hissəsinə çevrildi. Onların həyatını Vətən yolunda fəda etməsi bu torpaqların azadlığının hansı böyük qiymət bahasına əldə olunduğunu göstərir.
Azadlıqdan sonra Cəbrayılın qarşısında yeni bir həyatın qurulması vəzifəsi dayandı. İşğal nəticəsində dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin bərpası, müasir yolların çəkilməsi, enerji və kommunal sistemlərin qurulması, sosial obyektlərin yaradılması və insanların doğma yurda qayıtması istiqamətində geniş işlər həyata keçirilməyə başladı. Cəbrayılın yenidən qurulan küçələri artıq ayrılığın deyil, qayıdışın izlərini daşıyır. Vaxtilə həsrətlə xatırlanan evlərin yerində yeni yaşayış məhəllələri yaranır, uşaqların gələcəyi üçün məktəblər, insanların gündəlik həyatı üçün sosial obyektlər yaradılır. Bu quruculuq prosesi Cəbrayılın tarixində yeni bir dövrün başlanğıcıdır. Şəhidlərin xatirəsi, qazilərin fədakarlığı və uzun illər yurd həsrəti çəkmiş insanların arzuları bu torpağın mənəvi yaddaşında yaşayır. Cəbrayılın azadlığı beləliklə, yalnız işğaldan qurtuluş hadisəsi kimi deyil, həm də doğma torpağın yenidən həyata qaytarılması kimi böyük tarixi məna daşıyır. Bu gün Cəbrayılın üzərində dalğalanan bayraq illərlə qorunan ümidin gerçəyə çevrilməsini simvolizə edir və rayonun gələcəyə doğru yeni addımlarını müşayiət edir.
Rəna Şükürova ,
YAP Xəzər rayon təşkilatının gənc fəalı
