Azərbaycan və Özbəkistan arasında formalaşan strateji tərəfdaşlığın mühüm xüsusiyyətlərindən biri əməkdaşlığın ümumi niyyət və bəyanatlarla kifayətlənməməsi, konkret fəaliyyət proqramları və praktiki layihələrlə müşayiət olunmasıdır. İki ölkənin rəhbərliyi arasında mövcud olan yüksək səviyyəli siyasi etimad müxtəlif istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın daha sistemli şəkildə təşkilinə imkan yaradır. Qarşıya qoyulan məqsədlərin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi, hər bir layihənin konkret iqtisadi və sosial məzmun daşıması tərəfdaşlığın səmərəliliyini artıran əsas amillərdəndir. Bu yanaşma Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin uzunmüddətli perspektivə hesablandığını və əldə olunan razılaşmaların real nəticələrə çevrilməsinə xüsusi diqqət yetirildiyini göstərir.
İnvestisiya əməkdaşlığı bu strategiyanın ən mühüm istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan kapitalının Özbəkistan iqtisadiyyatının müxtəlif sahələrinə yönəldilməsi təsadüfi xarakter daşımır; burada qarşılıqlı etimadla yanaşı, investisiya mühitinin əlverişliliyi, iqtisadi inkişaf imkanları və gəlirli layihələrin mövcudluğu da mühüm rol oynayır. Özbəkistanın geniş daxili bazarı, zəngin təbii və insan resursları, sənaye potensialı və Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən biri olması Azərbaycan investorları üçün əhəmiyyətli imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, investisiyaların müxtəlif sahələrə yönəldilməsi iqtisadi əlaqələrin yalnız ticarət dövriyyəsi ilə ölçülməsinə imkan vermir və iki ölkə arasında daha dərin istehsal və biznes əlaqələrinin formalaşmasına şərait yaradır.
Layihələrin konkret məzmunla zəngin olması isə əməkdaşlığın keyfiyyət göstəricisini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Söhbət yalnız kapital qoyuluşundan deyil, yeni müəssisələrin yaradılmasından, müasir texnologiyaların tətbiqindən, məşğulluğun artırılmasından və istehsal imkanlarının genişləndirilməsindən gedir. Belə layihələr həm investisiya yatıran tərəf üçün iqtisadi gəlir yaradır, həm də qəbul edən ölkənin iqtisadi inkişafına əlavə stimul verir. Azərbaycan və Özbəkistan nümunəsində bu proses qarşılıqlı fayda prinsipi üzərində qurulur. Dostluq və qardaşlıq münasibətləri investisiya qərarları üçün etimad mühiti formalaşdırsa da, layihələrin iqtisadi əsaslandırılması, səmərəliliyi və davamlılığı onların uğurunun əsas şərtləri olaraq qalır. Bu isə tərəfdaşlığın siyasi yaxınlıqla iqtisadi rasionalizmi uğurla birləşdirdiyini göstərir.
Gələcək mərhələdə müəyyən edilmiş fəaliyyət planının ardıcıl icrası Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi münasibətlərini daha yüksək səviyyəyə çıxara bilər. Qarşılıqlı investisiyaların genişləndirilməsi ilə yanaşı, birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, sənaye kooperasiyasının dərinləşdirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının artırılması və özəl sektorlar arasında əlaqələrin gücləndirilməsi yeni imkanlar açır. Burada əsas üstünlük ondan ibarətdir ki, iki ölkə arasında mövcud olan siyasi və mənəvi yaxınlıq artıq konkret iqtisadi nəticələrlə möhkəmləndirilir. Azərbaycan üçün Özbəkistan Mərkəzi Asiyada etibarlı və perspektivli tərəfdaş, Özbəkistan üçün isə Azərbaycan Cənubi Qafqaza və daha geniş beynəlxalq bazarlara çıxış baxımından mühüm əməkdaşlıq platformasıdır. Buna görə də dəqiq fəaliyyət planı, əlverişli investisiya mühiti və qarşılıqlı etimad üzərində qurulan layihələr Bakı–Daşkənd münasibətlərinin gələcək inkişafının əsas dayaqlarından birinə çevrilə bilər.
Nigar Cəlalova,
YAP Xəzər RT-ı gənc fəalı
