Dövlət idarəçiliyində modernləşmə inzibati prosedurların yenilənməsi, xidmətlərin daha əlçatan təşkili və vətəndaşların ehtiyaclarına uyğun mexanizmlərin tətbiqi ilə səciyyələnir. Müasir cəmiyyətlərdə dövlət xidmətlərinin keyfiyyəti insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərdiyindən bu sahədə yeniliklərin həyata keçirilməsi idarəetmənin mühüm vəzifələrindən biridir. Azərbaycanın “ASAN xidmət” modeli də dövlət xidmətlərinin təşkili sahəsində müasir yanaşmaların tətbiqini əks etdirən nümunə kimi diqqət çəkir.
Bu modelin Kambocada maraq doğurması dövlət xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsinə marağın mövcudluğunu göstərir. Dövlət qurumlarının fəaliyyətinin səmərəliliyinin artırılması, xidmətlərin vətəndaşlar üçün daha rahat təşkili və müraciət proseslərinin sadələşdirilməsi müxtəlif ölkələrdə aktual idarəçilik məsələləridir. Bu baxımdan ayrı-ayrı dövlətlərin təcrübələrinin öyrənilməsi, tətbiq olunan mexanizmlərin müqayisə edilməsi və uyğun həll yollarının müəyyənləşdirilməsi əhəmiyyətli hesab olunur.
“ASAN xidmət” yanaşmasının əsas istiqamətlərindən biri xidmətlərin vətəndaşların ehtiyacları əsasında təşkil edilməsidir. Dövlət xidmətlərindən istifadə edən şəxslər üçün müraciət qaydalarının aydın olması, prosedurlar barədə məlumatın əlçatanlığı və xidmət prosesinin düzgün əlaqələndirilməsi vacibdir. Bu prinsiplər dövlət qurumlarının işinin daha sistemli təşkilinə və vətəndaşların xidmətlərdən istifadə zamanı qarşılaşdıqları çətinliklərin azaldılmasına kömək edə bilər. Eyni zamanda, xidmətlərin təşkili zamanı operativlik və şəffaflıq kimi meyarların nəzərə alınması dövlət idarəçiliyinin keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir.
Dövlət xidmətlərinin modernləşdirilməsi rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi ilə də sıx bağlıdır. Elektron müraciət imkanları, rəqəmsal məlumat sistemləri və xidmətlərin avtomatlaşdırılması inzibati proseslərin daha çevik təşkilinə şərait yaradır. Bununla belə, rəqəmsallaşma yalnız texniki vasitələrin tətbiqindən ibarət deyil. Bu proses hüquqi çərçivənin, işçi heyətin hazırlığının, məlumatların təhlükəsizliyinin və vətəndaşların rəqəmsal imkanlarının nəzərə alınmasını da tələb edir. Buna görə də dövlət xidmətlərinin inkişafı kompleks və mərhələli yanaşma əsasında həyata keçirilməlidir.
Azərbaycanın “ASAN xidmət” təcrübəsinin Kambocada maraq doğurması iki ölkə arasında dövlət idarəçiliyi sahəsində bilik mübadiləsi üçün imkanlar yarada bilər. Belə mübadilə çərçivəsində xidmətlərin təşkili prinsipləri, idarəetmə proseslərinin əlaqələndirilməsi, vətəndaş müraciətlərinin qəbulu və rəqəmsal həllər kimi məsələlər nəzərdən keçirilə bilər. Hər iki ölkənin öz institusional xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla, qarşılıqlı öyrənmə prosesinin konkret ehtiyaclara uyğun qurulması vacibdir.
Dövlət xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılmasında insan amili də mühüm rol oynayır. Vətəndaşlarla birbaşa ünsiyyətdə olan əməkdaşların peşəkarlığı, müraciətlərin düzgün yönləndirilməsi, xidmət standartlarına əməl olunması və məlumatların aydın təqdim edilməsi ümumi xidmət təcrübəsini formalaşdırır. Texnoloji yeniliklər bu prosesləri dəstəkləsə də, keyfiyyətli xidmət üçün təşkilati mədəniyyətin və məsuliyyətli yanaşmanın qorunması vacibdir.
“ASAN xidmət” modelinə beynəlxalq maraq Azərbaycanın dövlət xidmətlərinin təşkili sahəsindəki təcrübəsinin digər ölkələr üçün öyrənmə mövzusu ola biləcəyini göstərir. Kamboca ilə bu istiqamətdə mümkün əməkdaşlıq dövlət idarəçiliyinin modernləşdirilməsi, xidmətlərin vətəndaşlara daha uyğun şəkildə təşkili və müvafiq qurumlar arasında peşəkar əlaqələrin inkişafı baxımından əhəmiyyət daşıya bilər. Belə dialoq fərqli idarəçilik təcrübələrinin qarşılıqlı öyrənilməsinə və uyğun yanaşmaların müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradar.
Cəmilə Ramazanova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
