Türkmənistan Prezidentinin Bakıya reallaşdırdığı səfərlər (istər rəsmi rəsmi dövlət səfərləri, istərsə də işgüzar görüşlər) iki ölkə arasındakı ikitərəfli münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçməsində, sözün əsl mənasında, katalizator rolunu oynayır. Siyasi arenada bu cür yüksək səviyyəli təmaslar sadəcə diplomatik protokol deyil, həm də regional proseslərin gedişatını dəyişən strateji qərarların qəbul edildiyi platformadır.
Dövlət başçılarının təkbətək və nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə keçirdiyi görüşlər iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq ruhunu möhkəmləndirir. Bakı görüşləri tərəflərə regional təhlükəsizlik, Xəzər dənizinin statusundan irəli gələn məsələlər və beynəlxalq platformalarda (BMT, TDT, İƏT) birgə fəaliyyətin koordinasiya edilməsi üçün birbaşa dialoq imkanı yaradır. Bu səfərlər Bakı ilə Aşqabad arasında heç bir qaranlıq məqamın qalmadığını və tərəflərin tam qarşılıqlı etimad mühitində işlədiyini nümayiş etdirir.
Bakı səfərlərinin gətirdiyi ən böyük tarixi uğurlardan biri Xəzərdə uzun illər müzakirə mövzusu olan “Dostluq” yatağının birgə işlənməsinə dair siyasi razılığın əldə olunması idi.
Qlobal nəqliyyat xəritələrinin yenidən çəkildiyi bir dövrdə Türkmənistan dövlət başçısının Bakı səfərlərində nəqliyyat və logistika məsələləri hər zaman mərkəzi yer tutur. Bakıda qəbul edilən qərarlar nəticəsində:
Bakı (Ələt) və Türkmənbaşı limanları arasında koordinasiya gücləndirilir, gömrük və tarif prosedurları sadələşdirilir.
Çindən və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınmasını nəzərdə tutan Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) daha funksional və cəlbedici hala gətirilir.
Türkmənistan Prezidentinin Azərbaycana səfərləri həm də Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) çərçivəsində inteqrasiya proseslərinə böyük təkan verir. Azərbaycan bu münasibətlərdə Türkmənistanın türk dünyasının ümumi iqtisadi və mədəni məkanına daha sıx inteqrasiya olunmasını fəal şəkildə dəstəkləyir ki, bu da Bakıdakı zirvə görüşlərində və dialoqlarda öz əksini tapır.
Türkmənistan Prezidentinin Bakı səfərləri sadəcə iki qonşu ölkənin rəhbərlərinin görüşü deyil. Bu səfərlər regional status-kvonu müsbət istiqamətə yönəldən, Şərq-Qərb geosiyasi oxunda Azərbaycan-Türkmənistan ittifaqını qlobal logistika və enerji zəncirinin qırılmaz halqasına çevirən strateji gedişlərdir. Səfərlər zamanı atılan imzalar iki ölkənin gələcək onilliklər üçün inkişaf xəttini müəyyən edir.
22 iyun 2026-cı il tarixində Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana reallaşdırdığı rəsmi dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın kulminasiya nöqtələrindən biri oldu. Bu tarixi səfər çərçivəsində regional, iqtisadi və rəmzi baxımdan çox mühüm addımlar atıldı.
Bakıda Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun rəsmi qarşılanma mərasimi keçirildikdən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə həm təkbətək, həm də nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə görüşləri baş tutdu. Liderlər iki ölkə arasındakı qardaşlıq bağlarının, Orta Dəhliz çərçivəsində nəqliyyat və enerji layihələrinin gələcək inkişaf perspektivlərini müzakirə etdilər.
Səfərin ən diqqətçəkən və rəmzi hadisələrindən biri iki ölkə başçısının iştirakı ilə keçirilən onlayn mərasim oldu. Azərbaycan tərəfindən Türkmənistana xüsusi töhfə olaraq inşa edilən “Dostluq” neft tankeri onlayn formatda türkmən tərəfinə təqdim edildi. Bu addım həm Xəzərdə logistik imkanların genişləndirilməsinə praktiki töhfə, həm də iki ölkənin enerji-nəqliyyat sektorundakı sarsılmaz tərəfdaşlığının simvolu kimi qiymətləndirildi.
22 iyun Bakı zirvəsi göstərdi ki, Azərbaycan və Türkmənistan təkcə Xəzər qonşuları deyil, həm də qlobal logistik marşrutlarda (Orta Dəhliz) və enerji təhlükəsizliyində bir-birini tamamlayan, strateji hədəfləri kəsişən iki qardaş dövlətdir. Səfər çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar yaxın illərdə regionun iqtisadi xəritəsinə müsbət təsir göstərəcək.
Həmidə Ələfsərova,
Nizami rayonunun ictimai fəalı, Kimya-biologiya təmayüllü liseyin əməkdaşı
