Prezident İlham Əliyevin Ciorcia Meloninin 2026-cı il mayın 4-də Azərbaycana səfəri zamanı verdiyi bəyanat Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin çoxşaxəli və strateji xarakter daşıdığını bir daha təsdiqləyir. Bu çıxış həm siyasi, həm iqtisadi, həm də humanitar əməkdaşlığın geniş perspektivlərini ortaya qoyan mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.
İlk növbədə, dövlət başçısı iki ölkə arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiyini xüsusi vurğulayır. 2014 və 2020-ci illərdə imzalanmış sənədlər bu əməkdaşlığın hüquqi və siyasi əsasını təşkil edir və artıq bu razılaşmalar real layihələr və konkret nəticələr vasitəsilə öz təsdiqini tapır. Baş nazirin Ermənistana səfərindən sonra Azərbaycana gəlməsi isə rəmzi baxımdan diqqətçəkici olmaqla yanaşı, Bakıya göstərilən hörmətin və balanslı siyasətin göstəricisi kimi təqdim olunur.
Siyasi münasibətlərlə yanaşı, iqtisadi əməkdaşlıq da prioritet istiqamətlərdəndir. İtaliya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşı olaraq qalır və ticarət dövriyyəsinin 12 milyard dollara çatması əlaqələrin dinamik inkişafından xəbər verir. Energetika sahəsi isə bu əməkdaşlığın əsas sütunlarından biridir. Azərbaycanın İtaliyanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynaması, xüsusilə qaz və neft təchizatında öncül mövqedə olması strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Bu kontekstdə Cənub Qaz Dəhlizi və onun mühüm komponenti olan TAP layihəsi xüsusi yer tutur. Qaz ixracının artırılması və infrastrukturun genişləndirilməsi ilə bağlı müzakirələr göstərir ki, tərəflər uzunmüddətli enerji əməkdaşlığını daha da dərinləşdirmək niyyətindədirlər.
Bununla yanaşı, yeni əməkdaşlıq istiqaməti kimi hərbi-texniki sahə də diqqət çəkir. Birgə istehsal və texnologiya mübadiləsi planları tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Eyni zamanda, İtaliya iqtisadiyyatına Azərbaycan tərəfindən qoyulan sərmayələr və qarşılıqlı investisiya imkanları iqtisadi əlaqələrin qarşılıqlı fayda prinsipinə əsaslandığını nümayiş etdirir.
İtaliya şirkətlərinin Azərbaycanda fəaliyyəti də bu münasibətlərin praktik nəticələrindəndir. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən layihələr İtaliya biznesinin fəallığını göstərir. Bu, həm regionun bərpasına töhfə verir, həm də iqtisadi əməkdaşlığı daha da genişləndirir.
Humanitar sahədə isə təhsil əməkdaşlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakıda fəaliyyətə başlayan İtaliya-Azərbaycan Universiteti iki ölkə arasında bilik və mədəniyyət körpüsü rolunu oynayır. Bu ali təhsil ocağında yetişən gənclər gələcəkdə iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayacaq.
Nəticə etibarilə, bu bəyanat Azərbaycan və İtaliya arasında münasibətlərin yalnız mövcud vəziyyətini deyil, həm də gələcək inkişaf istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoyur. Strateji tərəfdaşlıq, enerji əməkdaşlığı, iqtisadi əlaqələr və humanitar sahədə əməkdaşlıq bu münasibətlərin əsas dayaqları olaraq qalır və yaxın perspektivdə daha da möhkəmlənəcəyi gözlənilir.
Mənzər Ağabəyova,
Xəzər rayonu, 156 №li tam orta məktəbin tarix müəllimi
