“Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əlaqələr təkcə ikitərəfli maraqlarla məhdudlaşmır, həm də geniş geosiyasi kontekst çərçivəsində formalaşır. Çex Respublikası ilə Azərbaycan arasında münasibətlər də son illərdə məhz bu istiqamətdə inkişaf edərək daha praqmatik və çoxşaxəli xarakter alıb. Bu kontekstdə Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana səfəri həm siyasi-strateji, həm də geosiyasi aspektlərdən mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Səfər xüsusilə Avropa-Cənubi Qafqaz əlaqələrinin transformasiyası fonunda baş verdiyi üçün strateji məna daşıyır”.
Bunu Yeni Azərbaycan Partiyası Nizami rayon təşkilatının sədri Ramil Vəlibəyov deyib.
Ramil Vəlibəyov bildirib ki, bu səfər ilk növbədə ikitərəfli münasibətlərin dərinləşdirilməsi baxımından qiymətləndirilməlidir: “Çexiya ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlıq əsasən iqtisadiyyat, sənaye və enerji sahələrində cəmləşsə də, siyasi dialoqun genişləndirilməsi bu əlaqələrin davamlılığını təmin edən əsas faktorlardan biridir. Bu baxımdan Çex Respublikasının Baş nazirinin səfəri bu əlaqələrin institusional səviyyədə möhkəmləndirilməsi istiqamətində addım kimi qiymətləndirilə bilər. Digər mühüm məqam isə Çexiyanın Avropa İttifaqı daxilində tutduğu mövqedir. Bu ölkə Azərbaycan ilə Aİ arasında münasibətlərin inkişafında vasitəçi və ya “körpü” rolunu oynaya bilər. Bu baxımdan səfər Azərbaycanın Avropa strukturları ilə əməkdaşlığının genişləndirilməsi və siyasi dialoqun dərinləşdirilməsi istiqamətində mühüm addım kimi çıxış edir. Enerji diplomatiyası da səfərin əsas istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolu getdikcə artmaqdadır. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi vasitəsilə Azərbaycan qazının Avropaya nəqli Çexiya kimi sənayeləşmiş ölkələr üçün alternativ enerji mənbələrinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Bu isə enerji əməkdaşlığını strateji səviyyəyə yüksəldir. Onu qeyd edək ki, Cənubi Qafqaz regionu son illərdə böyük güclərin maraq dairəsində olan strateji məkanlardan birinə çevrilib. Azərbaycan bu regionda həm enerji resursları, həm də tranzit imkanları baxımından mühüm aktor kimi çıxış edir. Bu baxımdan Çexiyanın Azərbaycanla əməkdaşlığı yalnız ikitərəfli deyil, həm də regional və qlobal maraqlar çərçivəsində qiymətləndirilməlidir. Bununla yanaşı, Orta Dəhliz layihəsi də geosiyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu dəhliz Çin ilə Avropa arasında alternativ ticarət marşrutu kimi çıxış edərək Azərbaycanın tranzit ölkə rolunu gücləndirir. Çexiya kimi ixracyönümlü iqtisadiyyata malik ölkələr üçün bu marşrut yeni iqtisadi imkanlar yaradır”.
“Azərbaycanın regionda sabitliyin təmin olunmasına yönəlmiş siyasəti Avropa dövlətləri tərəfindən də diqqətlə izlənilir” – deyən Ramil Vəlibəyov əlavə edib ki, postmünaqişə dövründə regionda iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi və təhlükəsizliyin təmin olunması xarici investorlar üçün mühüm amildir: “Çexiyanın bu proseslərə marağı həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan izah oluna bilər. Eyni zamanda Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq aktorlarla paralel əməkdaşlıq apararaq çoxtərəfli diplomatiya modelini uğurla tətbiq edir. Bu model ölkənin geosiyasi mövqeyini gücləndirir və onun beynəlxalq arenada rolunu artırır. Nəticə etibarilə, Çex Respublikasının Baş nazirinin Azərbaycana səfəri təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafı deyil, həm də daha geniş geosiyasi kontekstdə mühüm hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Bu səfər enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi əməkdaşlıq, logistika və siyasi dialoq sahələrində yeni imkanlar açır. Həmçinin, Azərbaycanın artan geosiyasi əhəmiyyəti və Avropa üçün strateji tərəfdaş kimi rolu bu kimi səfərlər vasitəsilə daha da möhkəmlənir. Bu isə gələcəkdə Çexiya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin daha da dərinləşəcəyini göstərən əsas göstəricilərdən biridir”.
