Azərbaycanın zəngin enerji ehtiyatları ölkənin iqtisadi tarixində uzun müddət mühüm rol oynayıb. Lakin müstəqilliyin ilk illərində əsas məsələ yalnız təbii sərvətlərin mövcudluğu deyildi. Əsas məsələ həmin resursların milli iqtisadiyyatın inkişafına, investisiyaların cəlbinə və dövlətin iqtisadi suverenliyinin möhkəmlənməsinə necə yönəldiləcəyinin müəyyənləşdirilməsi idi. 3 oktyabr 1993-cü ildən sonrakı mərhələ bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə xarici enerji şirkətləri ilə əməkdaşlıq yeni iqtisadi strategiyanın mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi. 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın enerji sektorunda yeni mərhələnin başlanmasına səbəb olan hadisələrdən biri kimi rəsmi mənbələrdə qeyd edilir. Bu müqavilə ölkəyə xarici sərmayələrin cəlb olunması və enerji sektorunun beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.
Enerji strategiyasının əhəmiyyəti yalnız neft hasilatının artırılması ilə məhdudlaşmırdı. Enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çıxarılması üçün boru kəmərləri, nəqliyyat infrastrukturu, maliyyə mexanizmləri və beynəlxalq tərəfdaşlıq tələb olunurdu. Bu səbəbdən enerji siyasəti eyni zamanda Azərbaycanın xarici siyasətinin və iqtisadi diplomatiyasının mühüm komponentinə çevrildi. Enerji strategiyasının digər nəticəsi dövlət gəlirlərinin uzunmüddətli iqtisadi inkişaf üçün istifadə edilməsinə imkan verən maliyyə bazasının formalaşması idi. Təbii resursların gəlirlərinin iqtisadiyyatın digər sahələrinə yönəldilməsi, infrastrukturun inkişaf etdirilməsi və dövlətin maliyyə imkanlarının genişləndirilməsi enerji siyasətinin dövlətçilik baxımından strateji tərəflərindən biri idi. Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il ilə sonrakı enerji siyasəti arasında mühüm siyasi-strateji əlaqə mövcuddur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə Azərbaycanın enerji potensialının milli inkişaf strategiyasının tərkib hissəsinə çevrilməsi üçün siyasi və institusional zəmin möhkəmləndi. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” isə bu strategiyanın mühüm praktik mərhələlərindən biri oldu
Arif Qurbanov,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Məmmədəli Şərifli küçəsi, 161” ərazi partiya təşkilatının sədri
