Müasir dünyada sürətlə dəyişən ictimai münasibətlər, informasiya texnologiyalarının inkişafı və mədəniyyətlərarası əlaqələrin genişlənməsi xalqların öz milli kimliklərini qorumasını daha aktual məsələyə çevirir. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın tarixi təcrübəsi milli ənənələrin müasir inkişafla uzlaşdırılmasının mümkünlüyünü nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda səsləndirdiyi “Biz nəinki öz ənənələrimizi, öz həyat tərzimizi qoruyub saxladıq, o cümlədən onları gücləndirdik” fikri bu yanaşmanın mahiyyətini ifadə edir.
Xalqın həyat tərzi onun uzun əsrlər ərzində formalaşmış düşüncə tərzini, mənəvi dünyasını və sosial münasibətlərini özündə birləşdirir. Azərbaycan cəmiyyətində ailəyə bağlılıq, qonağa ehtiram, böyüklərə hörmət, qonşuluq münasibətlərində səmimiyyət və çətin anlarda bir-birinə dəstək olmaq kimi xüsusiyyətlər milli həyat tərzinin mühüm elementləridir. Bu dəyərlər müxtəlif nəsillər arasında mənəvi əlaqəni qoruyur və cəmiyyətin daxili həmrəyliyini gücləndirir.
Azərbaycanın mədəni irsi yalnız tarixi abidələrdən və sənət nümunələrindən ibarət deyil. O, eyni zamanda gündəlik davranışlarda, ailə ənənələrində, milli bayramların qeyd olunmasında, xalq yaradıcılığında və kollektiv yaddaşda yaşayır. Novruz bayramı, milli musiqi, xalq rəqsləri, sənətkarlıq nümunələri və ənənəvi mətbəx xalqın tarixi təcrübəsini müasir dövrə daşıyan mühüm vasitələrdir. Bu sərvətlərin qorunması milli mədəniyyətin davamlılığını təmin etməklə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmasına da töhfə verir.
Milli ənənələrin möhkəmləndirilməsi üçün onların gənc nəslə ötürülməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənclər tarixini, ana dilini və mədəniyyətini dərindən tanıdıqca milli kimliyə bağlılıqları daha da güclənir. Bu prosesdə ailənin, təhsil müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının və ictimai institutların üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Milli irsin öyrədilməsi yalnız məlumat verməklə məhdudlaşmamalı, onun müasir həyatla əlaqəsi də aydın şəkildə izah edilməlidir.
Rəqəmsal texnologiyalar milli mədəniyyətin qorunması və təbliği üçün yeni imkanlar açır. Elektron arxivlər, rəqəmsal muzeylər, onlayn təhsil resursları və müxtəlif multimedia layihələri tarixi məlumatların daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına şərait yaradır. Bu vasitələrdən səmərəli istifadə etməklə Azərbaycanın mədəni sərvətlərini dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan insanlara təqdim etmək mümkündür. Beləliklə, ənənələrin qorunması müasir vasitələrlə zənginləşir və onların gələcək nəsillərə ötürülməsi asanlaşır.
Azərbaycanın təcrübəsi onu da göstərir ki, müasirlik milli köklərdən uzaqlaşmaq anlamına gəlmir. İnkişaf etmiş cəmiyyət həm yeni bilikləri mənimsəyə, həm də öz tarixi-mədəni xüsusiyyətlərini qoruya bilər. Əsas məsələ yenilikləri milli dəyərlərlə uzlaşdırmaq, cəmiyyətin mənəvi dayaqlarını zəiflətmədən tərəqqiyə nail olmaqdır.
Milli həyat tərzinin qorunması, ənənələrin yeni şəraitdə yaşadılması və mədəni irsin beynəlxalq miqyasda tanıdılması Azərbaycanın gələcəyə yönəlmiş inkişaf strategiyasının mühüm mənəvi istiqamətlərindəndir. Bu yanaşma ölkənin yalnız maddi imkanlarını deyil, həm də mədəni potensialını gücləndirir, xalqın özünəməxsusluğunu qoruyur və müxtəlif mədəniyyətlərlə qarşılıqlı anlaşma üçün etibarlı zəmin yaradır.
Ramiz Mahmudova ,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
