İşğaldan azad edildikdən sonra Qubadlının yeni inkişaf tarixi başlanıb. 27 il ərzində xarabalığa çevrilmiş bu diyar bu gün geniş miqyaslı bərpa və quruculuq meydanına çevrilib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış siyasəti Qubadlının da dirçəlişini təmin edir. Məqsəd Qubadlını əvvəlkindən də gözəl, müasir və yaşayış üçün rahat bir məkana çevirməkdir.
Quruculuq işlərinin ilk və ən vacib mərhələsi minalardan təmizləmədir. İşğal dövründə Qubadlı ərazisi geniş miqyasda minalanmışdı. Bu gün bu ərazilər ardıcıl şəkildə minalardan təmizlənir, təhlükəsiz həyat üçün zəmin yaradılır. Minalar həm də quruculuq işlərini ləngidən, insanların həyatını təhdid edən ciddi problem olaraq qalır. Buna baxmayaraq, Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə böyük səylər göstərir.
Qubadlı Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun tərkibində kompleks inkişaf proqramı əsasında yenidən qurulur. Rayonda yeni yollar, elektrik, qaz, su və kommunikasiya xətləri çəkilir. Qubadlı şəhəri müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən layihələndirilir. Bu prosesdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarından, yaşıl enerji və ekoloji tarazlıq prinsiplərindən istifadə olunur.
Nəqliyyat infrastrukturu Qubadlının inkişafında xüsusi yer tutur. 2023-cü il sentyabrın 5-də Prezident İlham Əliyev “Yeni Qubadlı-Laçın avtomobil yolunun layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Sərəncam imzalayıb. Bu Sərəncam azad olunmuş iki rayonu birbaşa birləşdirəcək yeni yolun inşasını nəzərdə tutur. Yeni yol Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun daxili nəqliyyat şəbəkəsini gücləndirəcək, yaşayış məntəqələri arasında əlaqəni asanlaşdıracaq.
Qubadlı-Laçın avtomobil yolunun əhəmiyyəti təkcə nəqliyyatla məhdudlaşmır. Bu layihə regionun iqtisadi canlanmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, turizmin və kənd təsərrüfatının inkişafına töhfə verəcək. Müasir yollar Böyük Qayıdışın əsas şərtlərindən biridir, çünki doğma yurda qayıdan sakinlər üçün rahat nəqliyyat əlaqəsi gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsidir. Yol azad edilmiş ərazilərdə yaradılan vahid nəqliyyat şəbəkəsinin mühüm halqasıdır.
Böyük Qayıdış Qubadlının dirçəlişinin əsas məqsədidir. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, “Qubadlıya öz sahibləri qayıdıb”. Uzun illər məcburi köçkün həyatı yaşamış qubadlılılar doğma torpaqlarına qayıdır, yeni inşa edilmiş evlərdə məskunlaşırlar. Onlar üçün məktəblər, tibb müəssisələri, mədəniyyət obyektləri tikilir, məşğulluq imkanları yaradılır. Bu proses ardıcıl və planlı şəkildə davam etdirilir.
Qubadlının iqtisadi potensialı böyükdür. Məhsuldar torpaqlar, zəngin otlaqlar və əlverişli iqlim kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinin inkişafı üçün imkan yaradır. Gözəl təbiət, Həkəri və Bərgüşad çaylarının vadiləri, tarixi abidələr isə turizm üçün böyük perspektivlər açır. Azad olunmuş ərazilərdə tətbiq edilən güzəştlər və dəstək mexanizmləri sahibkarların bu regiona marağını artırır.
Qubadlıda tarixi-mədəni irsin bərpası da diqqət mərkəzindədir. İşğal dövründə dağıdılmış məscidlər, abidələr və qəbiristanlıqlar bərpa olunur, Qubadlının tarixi simasının qorunması üçün tədbirlər görülür. Bu iş həm milli yaddaşın qorunması, həm də gələcək nəsillərin öz tarixi ilə bağlılığının möhkəmləndirilməsi baxımından son dərəcə vacibdir.
Qubadlının yenidən qurulmasında dövlət ilə yanaşı özəl sektorun da rolu artır. Azad edilmiş ərazilərdə sahibkarlıq fəaliyyətinin təşviqi üçün yaradılan güzəştli şərtlər investorların diqqətini cəlb edir. Kənd təsərrüfatı, emal sənayesi, turizm və xidmət sahələrində yeni layihələr həyata keçirilir. Bu layihələr qayıdan sakinlər üçün iş yerləri yaradır və onların doğma yurdlarında rifah içində yaşamasına şərait təmin edir.
Quruculuq işlərində təhsil və səhiyyə infrastrukturuna da xüsusi diqqət ayrılır. Qubadlıya qayıdan ailələrin uşaqları müasir məktəblərdə təhsil alacaq, sakinlər isə keyfiyyətli tibbi xidmətlərdən faydalanacaqlar. Mədəniyyət obyektlərinin, idman meydançalarının və istirahət zonalarının yaradılması da Qubadlıda tam dəyərli həyatın bərpasına xidmət edir. Bütün bu tədbirlər Qubadlının yenidən canlı və inkişaf edən diyara çevrilməsini təmin edir.
Qubadlının dirçəlişi Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun ümumi inkişafı ilə sıx bağlıdır. Laçın, Kəlbəcər, Zəngilan və Cəbrayılla birlikdə Qubadlı vahid iqtisadi məkan kimi inkişaf etdirilir. Rayonlar arasında yaradılan yeni yollar, enerji xətləri və digər bağlantılar bu məkanın bütövlüyünü təmin edir və regionun ümumi iqtisadi potensialının səmərəli istifadəsinə imkan yaradır.
Beləliklə, Qubadlı bu gün yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Zəfərdən sonra başlanan quruculuq işləri Qubadlını Şərqi Zəngəzurun inkişaf mərkəzlərindən birinə çevirir. Yeni yollar, müasir yaşayış məntəqələri və sosial infrastruktur Qubadlıya həyatın qayıdışını sürətləndirir. Hərbi Zəfər quruculuq Zəfəri ilə davam edir və Qubadlının parlaq gələcəyi artıq bu gün qurulur.
Abbas Pənahov,
Yeni Azərbaycan Partiyası
Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini
