Uzun illər davam edən işğal Zəngilan rayonunun yaşayış məntəqələrinə, iqtisadi həyatına vəinfrastrukturuna ciddi zərər vurmuşdur. Yaşayış evlərinin, ictimai binaların, yol şəbəkəsinin vədigər obyektlərin dağıdılması bölgənin normal inkişafını dayandırmış, əhalinin doğmayurdlarından uzaqda yaşamasına səbəb olmuşdur. Buna görə də Zəngilanın işğaldan azadolunmasından sonra əsas vəzifələrdən biri mövcud dağıntıların aradan qaldırılması və müasirtələblərə cavab verən infrastrukturun yaradılması olmuşdur.
İnfrastruktur hər bir yaşayış məntəqəsinin sosial və iqtisadi həyatının əsasını təşkil edir. Keyfiyyətli yollar, dayanıqlı enerji təchizatı, rabitə şəbəkələri, su və digər kommunal sistemlərolmadan insanların gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq, müəssisələrin fəaliyyətini təşkil etmək vəəhalinin davamlı qayıdışını təmin etmək çətindir. Zəngilanda aparılan bərpa işləri bu ehtiyaclarınkompleks şəkildə həll edilməsinə istiqamətlənib.
Prezident İlham Əliyevin 2021-ci il fevralın 14-də Zəngilana səfəri zamanı görüləcək işlərinplanlaşdırılması və əraziyə dəymiş zərərin ümumi qiymətləndirilməsi məsələlərinin diqqətmərkəzində olması bərpa prosesinin sistemli şəkildə təşkilinin vacibliyini göstərirdi. Dağıntılarınmiqyasının müəyyənləşdirilməsi, prioritetlərin seçilməsi və layihələrin mərhələlərlə həyatakeçirilməsi dövlət resurslarından səmərəli istifadə etməyə imkan verir. Eyni zamanda buyanaşma quruculuq prosesinin uzunmüddətli inkişaf məqsədləri ilə uyğunlaşdırılmasına şəraityaradır.
Zəngilan-Horadiz avtomobil yolunun təməlinin qoyulması bölgənin nəqliyyat infrastrukturununbərpası baxımından əhəmiyyətli addımlardan biri oldu. Yol şəbəkəsinin yenilənməsi yaşayışməntəqələri arasında əlaqələri yaxşılaşdırır, yük və sərnişin daşımalarını asanlaşdırır, iqtisadifəaliyyət üçün yeni imkanlar açır. Müasir yollar kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınmasına, tikinti materiallarının çatdırılmasına və müxtəlif xidmətlərin təşkili prosesinə də müsbət təsirgöstərir.
Enerji infrastrukturunun yaradılması da Zəngilanın dirçəldilməsinin vacib istiqamətlərindəndir. 2021-ci il oktyabrın 20-də “Azərenerji” ASC-nin 110/35/10 kV-luq “Zəngilan” yarımstansiyasının açılışında iştirak edilməsi və rəqəmsal yarımstansiyanın təməlinin qoyulmasıbölgənin enerji təminatının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm hadisələr idi. Elektrikenerjisinin etibarlı şəkildə təmin olunması yaşayış evlərinin, sosial obyektlərin, istehsalmüəssisələrinin və digər infrastruktur elementlərinin fəaliyyət göstərməsi üçün əsas şərtdir.
Müasir infrastruktur layihələri təkcə mövcud problemləri həll etməməli, gələcəkdə yaranacaqehtiyacları da nəzərə almalıdır. Əhalinin artması, yeni müəssisələrin yaradılması və xidmətsektorunun genişlənməsi enerji, su, yol və rabitə sistemlərinə əlavə tələblər formalaşdıracaq. Buna görə də layihələndirmə zamanı uzunmüddətli perspektivlərin nəzərə alınması Zəngilanındayanıqlı inkişafına kömək edə bilər.
İnfrastrukturun bərpası bölgənin iqtisadi potensialının üzə çıxarılması üçün də zəmin yaradır. Nəqliyyat əlaqələri və enerji təminatı yaxşılaşdıqca sahibkarların fəaliyyət imkanları genişlənir, yeni investisiya təşəbbüslərinin həyata keçirilməsi asanlaşır. Kənd təsərrüfatı, emal sənayesi, xidmətlər və turizm kimi sahələrdə inkişafın sürətlənməsi üçün etibarlı infrastrukturunmövcudluğu həlledici amillərdəndir.
Zəngilanda quruculuq prosesinin ən mühüm nəticəsi insanların doğma torpaqlarda yenidənyaşaması üçün şəraitin formalaşdırılmasıdır. Bərpa işləri yalnız binaların və yolların yenilənməsikimi qiymətləndirilməməlidir. Bu fəaliyyət ailələrin öz yurdlarına qayıtması, uşaqların doğmabölgədə böyüməsi, yeni iş yerlərinin yaranması və cəmiyyət həyatının canlanması deməkdir. 20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü bu böyük prosesin əhəmiyyətini xatırladır və bölgəningələcəyinə yönəlmiş quruculuq işlərinin davamlılığını önə çəkir.
Fatma İsmayılova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
