Dövlətlər arasında dostluq münasibətləri uzun illər ərzində formalaşan qarşılıqlı hörmət, etimad və əməkdaşlıq ənənələri əsasında möhkəmlənir. Azərbaycan ilə Laos arasındakı əlaqələr də müxtəlif dövrlərin siyasi və diplomatik təcrübəsini özündə birləşdirən münasibətlər kimi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyevin Laos Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatda Laosun Azərbaycan üçün dost ölkə olduğunu vurğulaması iki dövlət arasında mövcud əlaqələrin siyasi mahiyyətini aydın şəkildə ifadə edir.
Azərbaycan və Laos coğrafi baxımdan bir-birindən uzaqda yerləşsələr də, bu məsafə onların diplomatik təmaslarının inkişafına mane olmamışdır. İki ölkə arasında otuz ildən artıqdır davam edən diplomatik münasibətlər qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əlaqələrin qorunub saxlanıldığını göstərir. Dövlətlər arasında dostluğun əhəmiyyəti məhz belə nümunələrdə üzə çıxır: müxtəlif regionlarda yerləşən ölkələr bir-birinin suverenliyinə hörmət göstərərək, ortaq maraqlarını müəyyənləşdirə və əməkdaşlığın yeni formalarını inkişaf etdirə bilirlər.
Azərbaycan–Laos münasibətlərinin tarixi yalnız müasir diplomatik əlaqələrlə məhdudlaşmır. Laos Prezidenti Thonqlun Sisulit çıxışında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 1986-cı ildə Laos Xalq İnqilabi Partiyasının IV qurultayında iştirakını və həmin tədbirdəki nitqinin Laos xalqında yaratdığı müsbət təəssüratı xatırlatmışdır. Bu tarixi məqam iki xalq arasında əlaqələrin daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxdığını göstərir. Tarixi yaddaşın qorunması dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə və əvvəlki nəsillərin yaratdığı əlaqələrin gələcək üçün dəyərli təcrübəyə çevrilməsinə imkan verir.
Dostluq münasibətlərinin davamlılığı üçün tarixi irsin müasir siyasətlə əlaqələndirilməsi əhəmiyyətlidir. Əvvəlki dövrlərdə yaradılmış əlaqələrin yeni şəraitdə inkişaf etdirilməsi dövlətlərin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Azərbaycan və Laos rəhbərlərinin görüşü də bu baxımdan diqqətəlayiqdir. İki ölkənin siyasi rəhbərliyi mövcud dostluq ənənələrini qorumaqla yanaşı, münasibətlərin iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə etmişdir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Laosla əlaqələrin gələcəkdə daha da dərinləşdirilməsinə dair inam ifadə olunmuşdur. Bu yanaşma dostluğun yalnız siyasi bəyanat səviyyəsində saxlanılmaması, real əməkdaşlıqla möhkəmləndirilməsi zərurətini önə çıxarır. Dövlətlər arasında səmimi münasibətlər qarşılıqlı iqtisadi maraqların müəyyənləşdirilməsini, təhsil və mədəniyyət sahələrində əlaqələrin genişləndirilməsini, həmçinin xalqların bir-birini daha yaxından tanımasını asanlaşdırır.
Xalqlar arasında ünsiyyətin artırılması dostluq münasibətlərinin sosial əsaslarını gücləndirir. Təhsil, turizm, mədəniyyət və gənclər arasında mübadilə proqramları insanlara başqa ölkənin tarixi, ənənələri və həyat tərzi haqqında daha dolğun təsəvvür əldə etmək imkanı verir. Azərbaycan və Laos arasında bu istiqamətlərdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi qarşılıqlı marağın artmasına, şəxsi əlaqələrin yaranmasına və gələcək tərəfdaşlıq üçün yeni imkanların formalaşmasına kömək edə bilər.
Təhsil əlaqələrinin bərpası bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev əvvəlki dövrlərdə Azərbaycanda təhsil almış Laos tələbələrinin təcrübəsini xatırladaraq, bu ənənənin yenidən canlandırılmasını təklif etmişdir. Təqaüd imkanlarının yaradılması və Laosdan olan tələbələrin Azərbaycanda təhsil almasının təşviqi iki ölkə arasında humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün perspektivli addımdır. Təhsilini başqa ölkədə alan gənclər sonradan öz cəmiyyətlərində əldə etdikləri bilikləri tətbiq etməklə yanaşı, həmin ölkə ilə əlaqələrin inkişafına da töhfə verə bilərlər.
Dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsi iqtisadi sahədə də qarşılıqlı fayda yarada bilər. Azərbaycan və Laos arasında ticarətin artırılması, investisiya imkanlarının araşdırılması və müxtəlif sektorlar üzrə birgə layihələrin hazırlanması siyasi etimadın iqtisadi əməkdaşlığa çevrilməsinə şərait yaradır. Bunun üçün sahibkarlar arasında birbaşa təmasların qurulması, bazar imkanlarının öyrənilməsi və tərəflərin ehtiyaclarına uyğun təşəbbüslərin seçilməsi vacibdir.
Prezident Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri dostluq münasibətlərinin yeni mərhələyə daşınması baxımından əlamətdar hadisədir. Bu səfər tarixi əlaqələrin qorunduğunu, siyasi dialoqun davam etdiyini və əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün qarşılıqlı marağın mövcud olduğunu nümayiş etdirir. Gələcəkdə bu münasibətlərin daha da möhkəmlənməsi hər iki ölkənin səylərindən, əldə olunmuş razılaşmaların icrasından və xalqlar arasında əlaqələrin genişləndirilməsindən asılı olacaqdır.
Təhmasib Məmmədov,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
