Pragmatik diplomatiya dövlətlər arasında münasibətlərin real maraqlar, qarşılıqlı fayda və uzunmüddətli əməkdaşlıq prinsipləri əsasında qurulmasını nəzərdə tutur. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündən sonra verdiyi bəyanat Azərbaycanın xarici siyasətində bu yanaşmanın mühüm yer tutduğunu göstərir. Çıxışda siyasi əlaqələrdən tutmuş ticarətə, investisiyaya, təhsilə, nəqliyyata və rəqəmsal transformasiyaya qədər müxtəlif sahələrin əhatə olunması tərəfdaşlığın çoxşaxəli inkişafına yönəlmiş siyasətin ifadəsidir.
Azərbaycanın Kamboca ilə münasibətlərində mövcud siyasi etimad mühüm başlanğıc nöqtəsidir. BMT, Qoşulmama Hərəkatı və AQEM çərçivəsində əməkdaşlıq iki ölkə arasında dialoqun beynəlxalq platformalarda da davam etdirilməsinə imkan verir. Prezident İlham Əliyevin əvvəlki təmasları xatırlatması və münasibətlərin davamlılığına diqqət çəkməsi dövlətlərarası əlaqələrdə siyasi ardıcıllığın əhəmiyyətini göstərir. Uzunmüddətli diplomatik münasibətlər yalnız ayrı-ayrı görüşlərlə deyil, qarşılıqlı əlaqələrin sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsi ilə möhkəmlənir.
Pragmatik diplomatiyanın əsas xüsusiyyətlərindən biri siyasi anlaşmaların konkret fəaliyyət mexanizmləri ilə tamamlanmasıdır. Ticarət və investisiya üzrə birgə işçi qrupunun yaradılması, biznes forumunun keçirilməsi və birgə istehsal imkanlarının müzakirəsi bu yanaşmanın praktik nümunələridir. Mövcud ticarət dövriyyəsinin aşağı səviyyədə olması tərəflərin qarşısında iqtisadi əlaqələri genişləndirmək və yeni bazar imkanlarını araşdırmaq vəzifəsi qoyur. Bu məqsədlə biznes dairələrinin fəallığının artırılması və qarşılıqlı məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi mühüm rol oynayır.
Əməkdaşlığın nəqliyyat, rəqəmsal transformasiya və təhsil kimi sahələri əhatə etməsi münasibətlərin yalnız qısamüddətli iqtisadi nəticələrlə məhdudlaşmadığını göstərir. Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında yerləşməsi regional bağlantıların inkişafında ona əlavə imkanlar verir. “ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurması idarəçilik təcrübəsinin paylaşılması üçün zəmin yaradır. Təhsil əlaqələrinin bərpası isə xalqlar arasında münasibətlərin dərinləşməsinə və gələcək tərəfdaşlıq üçün insan kapitalının formalaşmasına kömək edə bilər.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Kamboca ilə münasibətlərə dair mövqeyi Azərbaycanın xarici siyasətində praqmatizm, çoxşaxəlilik və nəticəyönümlülük prinsiplərinin əhəmiyyətini nümayiş etdirir. İkitərəfli münasibətlərin gələcək inkişafı siyasi dialoqun iqtisadi layihələrlə tamamlanmasından, institusional mexanizmlərin səmərəli fəaliyyətindən və qarşılıqlı maraqların düzgün müəyyənləşdirilməsindən asılı olacaq. Azərbaycan və Kamboca arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkəyə yeni imkanlar təqdim edə bilər. Bu baxımdan görüş ikitərəfli əlaqələrin inkişafı üçün siyasi iradənin və praktiki əməkdaşlıq niyyətinin ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Nəzrin Həsənli,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
