Müstəqillik əldə edən dövlət üçün iqtisadi modelin müəyyənləşdirilməsi strateji məsələlərdən biridir. Azərbaycan 1990-cı illərin əvvəlində həm əvvəlki iqtisadi sistemin dağılması, həm də yeni iqtisadi münasibətlərin formalaşması problemi ilə qarşılaşmışdı. Buna görə 1993-cü ildən sonra iqtisadi idarəetmədə yeni prinsiplərin müəyyənləşdirilməsi dövlət quruculuğunun mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsindən sonrakı dövrdə bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinin tətbiqi istiqamətində islahatlar aparılmağa başladı. Rəsmi mənbələr 1993–2003-cü illəri iqtisadi islahatların və dövlət quruculuğunun mühüm mərhələsi kimi xarakterizə edir; həmin dövrdə bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinin tətbiqinə başlanıldığı və xarici investisiyaların cəlb edilməsi üçün imkanların yaradıldığı qeyd olunur.
Milli iqtisadi düşüncənin dəyişməsi yalnız iqtisadi qanunların qəbulundan ibarət deyildi. Dövlətin iqtisadiyyatda rolu, özəl sektorun inkişafı, xarici kapitalın cəlb edilməsi, enerji resurslarının istifadəsi və dövlət gəlirlərinin idarə olunması kimi məsələlərə yeni yanaşma tələb olunurdu. Bu proses müstəqil iqtisadi siyasətin institusional əsaslarının formalaşmasına səbəb oldu.
1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” yeni iqtisadi modelin mühüm praktik nümunələrindən biri idi. Müqavilə Azərbaycanın enerji sektoruna böyük beynəlxalq şirkətlərin cəlb edilməsini və ölkənin enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tuturdu. Rəsmi mənbələr müqavilənin Azərbaycanın iqtisadi inkişafında mühüm rol oynadığını bildirir.
Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın iqtisadi düşüncəsində yeni mərhələnin siyasi başlanğıclarından biri kimi araşdırıla bilər. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə iqtisadi bərpa, bazar münasibətləri, investisiya siyasəti və enerji strategiyası vahid dövlətçilik gündəliyində birləşməyə başladı. Sonrakı illərdə həyata keçirilən iqtisadi islahatlar bu yeni yanaşmanın institusional nəticələrini ortaya qoydu.
Arifə Əliyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Qara Qarayev prospekti, 84” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
