Müasir dövrdə kənd təsərrüfatı yalnız ərzaq istehsal edən sahə deyil, həm də ölkələrin iqtisadi təhlükəsizliyini, sosial rifahını və regional inkişafını müəyyən edən strateji istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan Respublikasında da aqrar sektor dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi daim diqqət mərkəzində saxlanılır. Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər bu sahədə həyata keçirilən islahatların nəticələrini, mövcud çağırışları və gələcək inkişaf perspektivlərini geniş şəkildə əks etdirir.
Azərbaycanın kənd təsərrüfatı siyasətinin formalaşmasında regional inkişaf proqramlarının xüsusi rolu olmuşdur. 2004-cü ildən başlayaraq həyata keçirilən proqramlar nəticəsində regionlarda genişmiqyaslı iqtisadi və sosial dəyişikliklər baş vermişdir. Kəndlərdə qazlaşdırma səviyyəsinin artırılması, elektrik təminatının tam şəkildə bərpası, yol infrastrukturunun yenilənməsi, yeni su anbarlarının tikilməsi və suvarma imkanlarının genişləndirilməsi aqrar sahənin inkişafı üçün mühüm şərait yaratmışdır. Bu gün ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafından danışarkən həmin infrastruktur layihələrinin nəticələrini aydın şəkildə görmək mümkündür.
Aqrar sektorun inkişafında dövlət dəstəyi mexanizmləri mühüm yer tutur. Azərbaycanda fermerlərə təqdim olunan subsidiyalar, güzəştli kreditlər, yanacaq və gübrə yardımları kənd təsərrüfatının stimullaşdırılması istiqamətində mühüm alət rolunu oynayır. Dövlətin həyata keçirdiyi bu siyasət fermerlərin istehsal xərclərinin azaldılmasına, məhsuldarlığın artırılmasına və kənd təsərrüfatının iqtisadi cəhətdən daha cəlbedici sahəyə çevrilməsinə xidmət edir.
Son illər həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində kənd təsərrüfatının müxtəlif istiqamətlərində mühüm nailiyyətlər əldə olunmuşdur. Xüsusilə pambıqçılıq, fındıqçılıq, üzümçülük, baramaçılıq kimi ənənəvi sahələrin inkişafı ölkənin aqrar potensialının güclənməsinə ciddi təsir göstərmişdir. Vaxtilə zəifləyən pambıqçılığın yenidən dirçəldilməsi, məhsuldarlığın artırılması və istehsalın yüksəlməsi kənd yerlərində məşğulluğun artmasına və sosial rifahın yaxşılaşmasına səbəb olmuşdur. Eyni zamanda, baramaçılığın bərpası ilə ipəkçilik sahəsində yeni inkişaf imkanları yaranmışdır.
Bununla belə, kənd təsərrüfatında mövcud problemlər də diqqət tələb edir. Son illərdə bəzi istiqamətlər üzrə inkişaf tempinin zəifləməsi, müəyyən məhsullar üzrə idxaldan asılılığın davam etməsi yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Xüsusilə ərzaq buğdası istehsalı sahəsində özünütəminetmə göstəricilərinin aşağı səviyyədə qalması dövlət qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Daxili istehsalın artırılması, müasir aqrotexniki metodların tətbiqi və məhsuldarlığın yüksəldilməsi bu istiqamətdə əsas prioritetlərdən hesab olunur.
Qlobal çağırışlar da aqrar sektorun gələcəyinə təsir edən əsas amillər sırasındadır. Dünya üzrə müharibələr, nəqliyyat zəncirlərində yaranan problemlər, enerji bazarlarındakı dəyişikliklər və iqlim dəyişikliyi kənd təsərrüfatı istehsalına birbaşa təsir göstərir. Belə şəraitdə hər bir dövlət kimi Azərbaycan da ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsini strateji məsələ kimi qəbul edir. Yerli istehsalın artırılması, idxaldan asılılığın azaldılması və daxili bazarın etibarlı şəkildə təmin olunması aqrar siyasətin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədə diqqət yetirdiyi məsələlərdən biri də kəndlərin sosial inkişafıdır. Dövlət siyasətinin məqsədi yalnız məhsul istehsalını artırmaq deyil, eyni zamanda kənd yerlərində yaşayış şəraitini yaxşılaşdırmaq, insanları doğma torpaqlarında işləməyə və yaşamağa həvəsləndirməkdir. Müasir məktəblərin, xəstəxanaların, sosial xidmət müəssisələrinin yaradılması, xidmət sektorunun inkişafı və məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi kəndlərin inkişaf strategiyasının əsas hissəsidir.
2026–2030-cu illəri əhatə edəcək yeni Dövlət Proqramı kənd təsərrüfatında yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı olacaq. Proqramın əsas məqsədləri sırasında məhsuldarlığın artırılması, innovativ texnologiyaların tətbiqi, investisiyaların təşviqi, müasir suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi və emal sənayesinin inkişafı dayanır. Bu proqram dövlətlə özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsini, həmçinin xarici investorların aqrar sektora marağının artırılmasını da nəzərdə tutur.
Müasir texnologiyaların tətbiqi aqrar siyasətin vacib istiqamətlərindən biridir. Süni intellekt, peyk məlumatları, elektron torpaq xəritələri və rəqəmsal idarəetmə sistemləri kənd təsərrüfatında yeni imkanlar yaradır. Torpaqların dəqiq analizinin aparılması, hər əraziyə uyğun məhsul seçiminin müəyyənləşdirilməsi və resurslardan səmərəli istifadə məhsuldarlığın artmasına əhəmiyyətli təsir göstərə bilər.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı siyasəti uzunmüddətli inkişaf strategiyasına əsaslanır. Dövlət dəstəyi, infrastruktur layihələri, innovasiya, investisiya və sosial yönümlü tədbirlər aqrar sektorun daha dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli inkişafına xidmət edir. Qarşıdakı illərdə həyata keçiriləcək yeni proqramların ölkənin kənd təsərrüfatını daha güclü iqtisadi sektora çevirməsi, regionların inkişafına əlavə təkan verməsi və Azərbaycanın ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verməsi gözlənilir.
Naibə Hacıyeva,
Xəzər rayonu, 230 nömrəli məktəbin əməkdaşı
