Aprelin 15-i Azərbaycan tibb elminin görkəmli nümayəndəsi, akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Bu gün onun zəngin elmi irsi, fədakar həkim fəaliyyəti və yüksək insani keyfiyyətləri dərin ehtiramla xatırlanır və gələcək nəsillər üçün örnək kimi dəyərləndirilir. Zərifə Əziz qızı Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. Erkən yaşlarından elmə böyük maraq göstərən Zərifə xanım 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş, 1947-ci ildə ali təhsilini yüksək nəticələrlə başa vurmuşdur. 1949-cu ildən etibarən Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda fəaliyyətə başlayan Zərifə Əliyeva qısa müddətdə bacarıqlı tədqiqatçı və peşəkar həkim kimi tanınmışdır. Onun elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti göz xəstəliklərinin, xüsusilə traxoma və qlaukomanın öyrənilməsi olmuşdur. XX əsrin ortalarında geniş yayılmış traxoma xəstəliyinə qarşı aparılan mübarizədə onun rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Zərifə xanım yalnız elmi tədqiqatlarla kifayətlənməmiş, bölgələrə gedərək xəstəliyin profilaktikası və müalicəsi istiqamətində praktiki fəaliyyət də göstərmişdir. Onun tətbiq etdiyi müalicə üsulları qısa müddətdə geniş yayılaraq bu xəstəliyin aradan qaldırılmasına mühüm töhfə vermişdir. 1960–1970-ci illərdə oftalmologiya sahəsində mühüm elmi nailiyyətlər əldə edən alim 1977-ci ildə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Daha sonra professor kimi fəaliyyətini davam etdirən Zərifə xanım yüzlərlə gənc həkimin yetişməsində mühüm rol oynamış, yeni nəsil oftalmoloqların formalaşmasına töhfə vermişdir. Onun elmi irsi olduqca zəngindir. 150-yə yaxın elmi əsərin, 12 monoqrafiyanın müəllifi olan Zərifə Əliyeva oftalmologiyanın müxtəlif sahələrinə dair fundamental tədqiqatlar aparmışdır. “Terapevtik oftalmologiya” kimi əsərləri bu gün də mütəxəssislər üçün dəyərli elmi mənbə hesab olunur. Alimin fəaliyyəti beynəlxalq səviyyədə də yüksək qiymətləndirilmişdir. O, 1981-ci ildə oftalmologiya sahəsindəki xidmətlərinə görə SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülmüş ilk azərbaycanlı qadın alim olmuşdur. Bu fakt onun elmi nüfuzunu və peşəkarlığını bir daha təsdiq edir.
Zərifə Əliyeva yalnız alim və həkim deyil, həm də yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik ziyalı kimi tanınmışdır. O, kimsəsiz uşaqlara qayğı göstərmiş, bölgələrdə maarifləndirmə işləri aparmış, insanların sağlamlığı naminə fədakarlıqla çalışmışdır. Onun “Yüksək etimad” əsəri həkimlik peşəsinin mənəvi tərəflərini ön plana çəkən dəyərli bir vəsait kimi bu gün də aktuallığını qoruyur. 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilməsi onun elmi fəaliyyətinə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Bu hadisə milli tibb elminin inkişafında mühüm mərhələ kimi dəyərləndirilir. Bu gün onun adı ilə bağlı Milli Oftalmologiya Mərkəzi həmin elmi irsin davam etdirilməsində mühüm rol oynayır. Zərifə xanım həm də nümunəvi ana və həyat yoldaşı kimi yaddaşlarda qalmışdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin onun haqqında söylədiyi fikirlər bu böyük şəxsiyyətin mənəvi zənginliyini və insanlara olan dərin sevgisini aydın şəkildə ifadə edir. 1985-ci il aprelin 15-də Moskva şəhərində vəfat edən akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsi bu gün də böyük ehtiramla yad olunur. Onun zəngin elmi irsi, yetişdirdiyi kadrlar və insanlığa xidmət edən fəaliyyəti daim yaşayır.Azərbaycan Respublikasında tibb elminin inkişafına verdiyi töhfələrin əbədiləşdirilməsi məqsədilə 2023-cü ildə onun 100 illik yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd olunmuş, silsilə tədbirlər həyata keçirilmişdir. Bu gün akademik Zərifə Əliyevanın həyat yolu elmə sədaqətin, humanizmin və insanlara xidmətin parlaq nümunəsi kimi qiymətləndirilir və gələcək nəsillər üçün örnək olaraq qalır.
YAP Xəzər rayon təşkilatının məsləhətçisi Nəzrin Bayramova
