İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədəki çıxışı ölkənin müasir inkişaf mərhələsində rəqəmsal transformasiyanın strateji əhəmiyyətini dərindən və sistemli şəkildə ortaya qoyan proqram xarakterli nitq kimi qiymətləndirilə bilər, çünki Prezident bu çıxışında qlobal çağırışlar, dördüncü sənaye inqilabının yaratdığı yeni reallıqlar, texnoloji yeniliklərin dövlət idarəçiliyinə, iqtisadiyyata və sosial həyata təsiri fonunda Azərbaycanın qarşısında duran vəzifələri aydın şəkildə müəyyənləşdirdi və vurğuladı ki, rəqəmsallaşma artıq alternativ deyil, milli təhlükəsizlik, dayanıqlı iqtisadi artım və vətəndaş məmnunluğunun təmin olunması baxımından zəruri bir yol xəritəsidir; dövlət başçısı qeyd etdi ki, son illər ölkədə elektron hökumətin qurulması, ASAN xidmət modelinin tətbiqi, rəqəmsal infrastrukturun genişləndirilməsi, fiber-optik şəbəkələrin inkişafı və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının müxtəlif sahələrə inteqrasiyası mühüm nəticələr versə də, yeni mərhələdə daha dərin, koordinasiyalı və vahid yanaşmaya ehtiyac var və məhz “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” anlayışı bu ehtiyacdan irəli gəlir, çünki burada söhbət təkcə ayrı-ayrı layihələrdən deyil, bütün dövlət qurumlarını, özəl sektoru, akademik mühiti və cəmiyyəti əhatə edən kompleks ekosistemin formalaşdırılmasından gedir;
Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, rəqəmsal arxitektura dövlət idarəçiliyində çevikliyi, şəffaflığı və operativliyi artırmalı, qərarların qəbulunda böyük verilənlərin (big data), süni intellekt və analitik alətlərin rolunu gücləndirməli, eyni zamanda korrupsiya risklərini minimuma endirməli və vətəndaş–dövlət münasibətlərində etimadı daha da möhkəmləndirməlidir, bu baxımdan vahid fəaliyyət planının hazırlanması və icrası bütün qurumlar üçün məcburi və ölçülə bilən hədəflərlə müşayiət olunmalıdır; dövlət başçısı xüsusilə qeyd etdi ki, rəqəmsallaşma prosesində insan amili unudulmamalıdır, çünki ən müasir texnologiyalar belə peşəkar kadrlar, güclü institusional mədəniyyət və dəyişikliklərə açıq düşüncə olmadan effektiv nəticə verə bilməz, buna görə də İKT sahəsində kadr hazırlığı, rəqəmsal savadlılığın artırılması, gənclərin innovasiya və startap ekosisteminə cəlb olunması strateji prioritet kimi müəyyənləşdirilir; Prezident həmçinin vurğuladı ki, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı qeyri-neft sektorunun şaxələndirilməsinə, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, ixracyönümlü xidmətlərin formalaşmasına güclü təkan verəcək və bu prosesdə dövlət–özəl tərəfdaşlığı mühüm rol oynayacaq, çünki dövlət qaydaları və platformaları yaradır, özəl sektor isə çevikliyi və innovativ yanaşmaları ilə bu platformaları real iqtisadi dəyərə çevirir; çıxışda kibertəhlükəsizlik məsələlərinə də xüsusi diqqət yetirildi və Prezident bildirdi ki, rəqəmsal sistemlərin genişlənməsi ilə paralel olaraq informasiya təhlükəsizliyi riskləri artır, buna görə də milli kibertəhlükəsizlik strategiyasının gücləndirilməsi, kritik informasiya infrastrukturunun qorunması və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi vacibdir;
İlham Əliyev regionların rəqəmsal inkişafının da diqqət mərkəzində olduğunu qeyd edərək bildirdi ki, rəqəmsal uçurumun aradan qaldırılması, ucqar yaşayış məntəqələrinin sürətli internetlə təmin olunması, rəqəmsal xidmətlərə bərabər çıxışın yaradılması sosial ədalətin və inklüziv inkişafın ayrılmaz hissəsidir, xüsusilə post-münaqişə dövründə azad edilmiş ərazilərdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturasının real nümunəsi kimi çıxış edir; Prezidentin çıxışında beynəlxalq təcrübəyə istinadlar da yer aldı və qeyd olundu ki, inkişaf etmiş ölkələrin rəqəmsallaşma sahəsində qazandığı uğurlar diqqətlə öyrənilməli, lakin hər bir model Azərbaycanın milli xüsusiyyətlərinə, hüquqi bazasına və sosial reallıqlarına uyğunlaşdırılmalıdır, çünki məqsəd kor-koranə kopyalama deyil, effektiv və dayanıqlı sistem qurmaqdır; müşavirədə dövlət başçısı rəqəmsal transformasiyanın hüquqi tənzimlənməsi məsələsinə də toxunaraq bildirdi ki, sürətlə dəyişən texnoloji mühitdə qanunvericilik çevik olmalı, innovasiyaları boğmamalı, əksinə onları təşviq etməli, eyni zamanda vətəndaşların şəxsi məlumatlarının qorunmasını və etik prinsiplərin qorunmasını təmin etməlidir;
İlham Əliyev çıxışının ümumi ruhunda belə bir mesaj verdi ki, rəqəmsal gələcək artıq uzaq perspektiv deyil, bu günün reallığıdır və Azərbaycan bu reallığa passiv uyğunlaşan deyil, aktiv şəkildə onu formalaşdıran ölkələr sırasında olmalıdır, bunun üçün isə siyasi iradə, institusional koordinasiya, texnoloji investisiyalar və cəmiyyətin bütün təbəqələrinin prosesə cəlb olunması vacibdir; yekun olaraq Prezident vurğuladı ki, “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” vahid fəaliyyət planı yalnız bir sənəd deyil, ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının ayrılmaz tərkib hissəsidir və onun uğurla icrası Azərbaycanın regional və qlobal rəqəmsal xəritədə mövqelərini gücləndirəcək, dövlət idarəçiliyini daha səmərəli edəcək, iqtisadiyyata yeni dinamika gətirəcək və vətəndaşların gündəlik həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldəcək.
Sahil Əliyev,
Yeni Azərbaycan Partiyası, məsləhətçi
